Het flakkerende vuur van de oven weerspiegelt in zijn ogen wanneer de smid de roodgloeiende metalen staaf op het aambeeld legt. Met krachtige slagen buigt hij het hete staal, bij elke hamerslag klinken rammelende geluiden door de ruimte. Wanneer hij de staaf in een houten vat met koud water onderdompelt sist en bubbelt het duizenden belletjes tot de staaf is afgekoeld. Dan haakt de smid het metaal in een buigtoestel en draait er met pure spierkracht een kunstige spiraal in.

Wat er uitziet als een reis door vervlogen tijden is in werkelijkheid een bezoek in Münsterland: we zijn bij het bedrijf Robers en ervaren hoe een lamp voor het nieuwe themagebied Klugheim gemaakt wordt. Hier ontstaan lantaarns met karakter op een manier zoals dat eeuwen geleden gedaan werd. Ieder onderdeel wordt met de hand gesmeed en bewerkt, gevormd en versierd. “Wij hebben niets op voorraad, ieder element is uniek”, zegt Alexander Robers, directeur van dit familiebedrijf uit Südlohn, terwijl de smid de volgende metalen staaf in het ovenvuur van 500 graden laat gloeien.

De vonken vliegen er letterlijk vanaf; het getuigt van een uitstraling, een gevoel dat alleen maar met handenarbeid bereikt kan worden. “Daarvoor moet je smid zijn”, mijmert Alexander Robers, volleerd metaalbewerker, over zijn handwerk. Dat we op traditionele wijze toch grote aantallen unieke lantaarns weten te produceren maakt ons tot een uniek nichebedrijf“.

 

Tot in de kleinste details

Dat maakt Robers de ideale partner voor Klugheim. In het nieuwe themagebied worden 275 lantaarns gebruikt en elk daarvan moet zijn eigen karakter hebben. “Onze ontwerper heeft tien modelgroepen ontworpen, die per groep een andere look hebben, maar zelfs daarbinnen moeten alle lantaarns van elkaar verschillen. We willen dat iedere lamp het oorspronkelijke karakter van Klugheim overbrengt”, verklaart Markus Fuchs, projectleider voor lichttechniek bij Phantasialand. “En omdat er vroeger geen sprake was van industriële maatproducten, waren voor ons met de hand gemaakte exemplaren de beste optie”.

Markus Fuchs is degene die het ontstaan van lantaarns voor Klugheim in alle facetten begeleidt. Hoeveel lantaarns er voor een stemmige lichtsfeer nodig zijn en welke functie deze dienen te vervullen. Of ze meer een decoratief karakter moeten hebben of dat ze bijvoorbeeld als noodverlichting zullen dienen. Op basis van deze eisen heeft onze ontwerper veel gedetailleerde concepttekeningen gemaakt, die het bedrijf Robers tot in de kleinste details tot leven moet wekken. Want dat is bij Klugheim gewenst; hoe meer unieke eigenschappen een lamp heeft des te beter. Er mag best een kant onregelmatig zijn of een kras in het metaal aanwezig zijn.

Bij het gezamenlijk bekijken van een prototype werd duidelijk wat dit precies voor de smeden van het bedrijf Robers betekent. Geconcentreerd beoordeelt Markus Fuchs de lantaarns die later in de wachtrij van Taron moeten hangen. Hij bekijkt de proporties van het glas en het omhulsel, bepaalt  de posities voor de schroeven en stelt daarna vast: “het mag allemaal wel wat onregelmatiger zijn”.

Net zoals bij de houten balken, het ruwe rotslandschap en de bestrating, moeten ook de lantaarns tonen dat ze elk voor een aparte functie en plek gemaakt zijn. Een lantaarn in het station van Taron mag niet simpelweg een kopie zijn van een lantaarn die langs een dorpsweggetje hangt. Doordat ze allemaal uniek zijn helpen ze mee het bijzondere karakter van Klugheim te bepalen en kunnen zij deze met licht en leven vullen.

Directeur Alexander Robers knikt instemmend, zelfs wanneer deze details bijzonder moeilijk te realiseren zijn. “Het is nog best lastig om een lantaarn te maken die niet helemaal symmetrisch en glad is”, legt hij uit. “Iedere lantaarn een apart karakter geven terwijl we wel met dezelfde snijvormen en opbouw werken vereist een bijzondere vaardigheid. Dat kan alleen met geconcentreerde handenarbeid”.

Flakkerende gaslantaarns in de het holst van de nacht

Bijzondere vaardigheid is ook nodig wanneer de lantaarns na het smeden verzinkt bij de schilder aankomen. Ze hebben dan een heldere zilvergrijze uitstraling, voor Klugheim een veel te moderne look. Daarom patineert de voormalig tekenares van fotogravures Jutta Osterholt het metaal en laat daarmee de lantaarns oud uit zien. In nauwe samenwerking met Markus Fuchs sprenkelt ze verschillende grijstinten kunstig met penseel en spons op de glanzende oppervlakte en brengt terloops een paar roodachtige tinten aan. Een kleurstelling die perfect aansluit bij het donkere rotslandschap en het daarmee verbonden dorp is het doel. Telkens past ze de kleuren en de streken aan tot een beeld is ontstaan dat perfect in de wereld van Klugheim past. Een beeld in 275 varianten, want door het patineren wordt iedere lamp een uniek exemplaar.

Dan ontbreekt er nog maar één ding: het licht. Tijdens de laatste stap in het proces wordt de electronica geinstalleerd en de daadwerkelijke lamp ingebouwd. Voor Markus Fuchs is daarbij vooral de juiste sfeer essentieel. Klugheim speelt zich namelijk af in een tijd ver voor de industrialisatie, waar flakkerende gaslantaarns en schimmig kaarslicht de weg wezen in de donkere nacht. Om deze omringende lichtsfeer tot leven te wekken kiest de ontwerper een lamp uit met een warme kleurtoon. Licht naar geel neigend en niet te fel, om zo een stemming tussen behaaglijk en geheimzinnig te scheppen.

Directeur Alexander Robers verheugt zich nu al op het moment waarop zijn kunstwerken Klugheim onderdompelen in dit sfeervolle licht: “Tijdens de laatste gezamelijke projecten, zoals Black Mamba en Chiapas, is de vraag van Phantasialand om met unieke oplossingen te komen alleen maar groter geworden. Men wil zich duidelijk onderscheiden van andere parken in de wereld. We denken iedere keer weer dat het niet meer veel beter kan, maar dan komen ze aan met zoiets als Klugheim. Als ik dat zie moet ik toegeven dat er wereldwijd niets vergelijkbaars is. Dan kun je alleen maar blij zijn dat je er onderdeel van uit mag maken.”

Author

Christina Herrmann